Kurban Kesimi ve Şehir Çocukları - Pedagog Mehmet Teber

728x90 AdSpace

Kurban Kesimi ve Şehir Çocukları

Kurban Bayramı’na sayılı gün kaldı. Pedagoji Derneği Başkanı Uzman Pedagog Mehmet Teber’le ”kurban” konusuna pedagojik bir yaklaşımda bulunuyoruz:

Kurban neredeyse tüm dinlerin ortak bir ibadeti-geleneği olarak geçmişten günümüze kadar süregelmiştir. Bir dinin, fikir akımının takipçileri, kutsadıkları yüce güce sevgilerini belli etmek, onun uğrunda ne gibi fedakarlık yaptıklarını göstermek amacıyla kurban takdiminde bulunmuşlardır. Dolayısıyla küçük çocuklar, neredeyse her toplumda bir kurban inancının içinde büyümüşler, çoğunlukla da kurban merasimine tanık olmuşlardır. 



Çocuk, kurbanı nasıl yorumlar?
Hiçbir açıklama yapılmazsa, küçük bir çocuğun kurban merasiminde göreceği temel görüntü, yetişkinlerin zorla, acımasızca bir hayvanı öldürme, kanını akıtma görüntüsüdür. Çocuklar gördüklerine göre yorumlama yapar. Açıklama yapılmayan küçük çocuklar, yetişkinlerin neden bunu yaptığını anlamakta zorlanır. Akan kan, hayvanın can çırpınışları, çıkardığı sesler çocuk dünyasında travmatik etkilere yol açabilir. Uykusu düzensizleşebilir, ölüme dair korkular geliştirebilir ve et yemekten soğuyabilir.

Değişen fiziksel çevre ve çocuk
Bundan çok değil 10-20 yıl öncesinde ölüm ve kan, hayatın bir parçasıydı. Köyde ya da sokak ortamında büyüyen bir çocuk fare, kedi, kurbağa, çekirge, kuş gibi birçok hayvanın ölümüne ve kanına çocukluk döneminde şahit olabiliyordu. Dahası çocuk, sokakta düşe kalka oynarken sürekli dizleri ve dirsekleri kanıyor, başını yaralayabiliyordu. Kısacası ölüm ve kan hayatın bir parçasıydı. Ancak; şehirleşme ile birlikte çocukların hayatından ölüm ve kan çıktı. Çocuklar kendi bedenlerinde bile kan göremez oldular. Çünkü daha iyi korunmaya başladılar. Sokaklarda ise hayvanlar pek yok. Çocuğun görebileceği kan sadece sivrisinek-böcek kanı belki de. Bu nedenle geçmiş dönemde veya kırsal kesimde yaşamış çocuklarla şehirli çocukların kana ve ölüme vereceği tepki çok farklıdır. Kırsal kesimde küçük çocuklar kurban kesimini normal olarak karşılayabilirken, şehirli çocuklar için kurban kesimi travma halini alabilir.

Kurban kesimini çocuklar görmeli mi?
Genel olarak sınıflama yapmak gerekirse, kurban kesimini 7 yaş altındaki çocukların görmesi, bu sürece uzaktan da olsa tanık olması doğru değildir. 7-12 yaş arası çocukların da kurban kesiminden uzak tutulması gerekir. Ancak 10-12 yaş arasındaki çocuklar aşırı ısrarcı olurlarsa uzaktan, kana ve kurbanlığın çıkardığı seslere şahit olmayacak şekilde kesimi görebilirler. 12 yaş üstü çocuklar ise bu sürece tanık olabilirler. Ancak bazı çocukların yapısı hassastır ve 12 yaş üstünde olsa bile kurban kesiminden olumsuz etkilenebilir. Bu sürece tanık olmak istemeyen çocukları zorla kesime götürmek yanlıştır.

Yetişkinlere ne gibi görevler düşüyor?
Kurban kesimi konusunda pedagogların önerdiği yaş dilimini dikkate alarak hareket etmek ilk adımdır. Bunun yanında, yol kenarlarında, umuma açık herkesin geçip gittiği yerlerde kurban kesmek yanlıştır. Çünkü; oradan bir vesile ile geçmekte olan ve kendisine bu konuda hiçbir açıklama yapılmamış bir çocuk, kanı ve sakatatları görebilir ve olumsuz etkilenebilir. Hatırında bayramlar kan ve ölümle birlikte kalabilir. Üstelik bu durum çevre sağlığı açısından da oldukça sakıncalıdır. O bölgeden bir çocuk geçmiyor olsa bile kana karşı hassasiyeti olan bir yetişkinin geçeceğini dikkate almak gerekir. Bu nedenle kesimi hijyenik, umuma kapalı mekanlarda ehil kişiler ile birlikte yapmak en doğru olanıdır. Yetişkinler çocukları kurban kesiminin olumsuz etkilerinden korumakla beraber kurbanı çocuğa doğru bir şekilde anlatmakla da yükümlüdürler.

Kurban çocuğa nasıl anlatılır?
Kurban Bayramı gelmeden önce her çocukla özel olarak konuşulmalı ve kurban konusu çocuklara açıklanmalıdır. Bu konuşma bayramın ilk gününe bırakılmamalıdır. 7 yaş altındaki çocuklar için ‘kurban etmek = hediye etmek’ denklemi kurulabilir.
“Baba, aldığımız ineği ne yapacaksınız?” diye soran bir çocuğa “Allah’a hediye edeceğiz” cevabı verilebilir. “Baba koçların kesilince canı acır mı?” şeklinde soran çocuklara “Çok azcık acıyabilir ama bu acı hemen geçer. Ondan sonra ise onların etlerini çocuklar yer ve büyümeye başlar. Çocuklar büyüyünce o koçlar ‘Yaşasın çocuklar bizim sayemizde büyüdüler’ deyip mutlu olurlar” şeklinde cevap verilebilir.
Çocuklara kurban anlatılırken kurban sosyal boyutu ile anlatılmalıdır. Hediye edilen kurbanların etlerinin fakirlere dağıtıldığı, et yiyemeyen çocukların çok mutlu olduğu çocuklara söylenebilir.

“Ben inançlı biri değilim, kurbanı çocuklarıma anlatmalı mıyım? Ve nasıl anlatabilirim?”
İnançlı olmayan ailelerin de kurban hakkında çocukları ile konuşması gerekir. Çünkü kurban, toplumda var olan bir gerçektir ve çocuk bu gerçekten arkadaşları ve medya yoluyla bir şekilde haberdar olacaktır. Ona kendi inancımız çerçevesinde doğru bilgiyi vermek en güzelidir. Çocuklara açıklama yapılırken, kurban kesenlerin hangi düşünce ile kurban kestiğine değinmek gerekir. “Onlar 

Allah’a inanıyorlar, ona sevgilerini göstermek için kurban hediye ediyorlar” diye bir açıklama yapılabilir. Bu açıklama yapılırken, bir üst paragraftaki konulara dikkat etmek güzel olur. Anne-baba konuşmanın sonunda  

“Ancak ben onların bu yaptıklarını doğru bulmuyorum” şeklinde kendi fikrini özetleyebilir. 12 yaşına kadar yapılanları doğru bulmadığınızı belirtmek yeterlidir. 12 yaşından sonra çocuklarınıza kurbanı neden doğru bulmadığınızın gerekçelerini detaylı bir şekilde açıklayabilirsiniz. Küçük yaştaki çocuklara  

“Onlar hayvanları katlediyorlar, acımasızlar” şeklinde sert konuşmalar yapmak, çocuğun topluma ve diğer insanlara olan güvenini sarsabilir. Kurban kesen arkadaşlarını ve akrabalarını ‘kötü kişiler’ olarak kodlamasına sebep olabilir.

Özetle, hangi yaş diliminde olursa olsun, kurban çocuklar için önemli bir olaydır. Bu önemli olay hakkında aileler daha bayram gelmeden çocuklarına gerekli açıklamalrı yapılmalı, onların ruhunu incitebilecek görüntülerden olnları uzak tutmalı.

Mehmet Teber
 
Kurban Kesimi ve Şehir Çocukları Reviewed by Mehmet Teber on 10/14/2013 Rating: 5 Kurban Bayramı’na sayılı gün kaldı. Pedagoji Derneği Başkanı Uzman Pedagog Mehmet Teber’le ”kurban” konusuna pedagojik bir yaklaşımda bulunu...

Hiç yorum yok:

HTML kodu kullanarak yazılan yorumlar onaylanmaz.

Yorumlarınızı yazarken menüden "Anonim"i seçiniz. Yoruma ad soyadınızı yazabilirsiniz.

Eğer bir Gmail hesabınız var ise, menüden "Google hesabı"nı oturum açıp seçebilirsiniz.

Menüden Adı/URL seçeneği ile, adınızı ve e postanızı yazabilirsiniz.