Çocuk ve Ramazan - Pedagog Mehmet Teber

728x90 AdSpace

Çocuk ve Ramazan

Çocuk ve Ramazan
Ramazan Ayı geldiğinde manevi bir atmosfer dört bir yanımızı sarar. Oruç, iftar ve sahur telaşı; pide kuyrukları, iftar davetleri ve teravihler derken Ramazan yılın diğer aylarından farklı olarak yaşanır. Bu farklılığı dünyamızın küçük misafirleri çocuklar da hisseder. Bu ayda olup bitenleri içten içe çok merak ederler. Biz yetişkinlerin görevlerinden biri de çocukları Ramazan ayına hazırlamak ve onların da Ramazan Ayı’nın ruhunu hissetmelerini sağlamaktır.

Hangi ay bu ay?
Çocuklar genelde Ocak, Şubat, Mart gibi miladi ayları bilirler. Bu ayların arasında bir de Ramazan’ı görünce şaşırabilirler. Kendi bildikleri takvim ayları içinde Ramazan yoktur. Ancak Ramazan yaklaştığında herkesin dilinde “Ramazan Ayı yaklaşıyor” cümlesi gezdiğinde biraz şaşırabilirler. Çoğu çocuk için miladi ve hicri takvimi açıklamak kafa karıştırıcıdır. Aylar ve takvim soyut kavramlar olduğu için anlamakta zorlanırlar. Bu nedenle çocuklara 30 gün boyunca oruç tuttuğumuz, bu 30 günlük zaman dilimine Ramazan Ayı da dendiğini söyleyebiliriz.

Ramazan Ayı’nın Kavramlarına Hazırlık
Ramazan ayı içinde çocuklar için yabancı olan birçok kavramı barındırır. Oruç, iftar, sahur, teravih, imsak, Kadir Gecesi, arife, bayram namazı ve oruç bozmak gibi kavramlar çocuklar için yeni kavramlardır. Bu kavramlar henüz Ramazan gelmeden ya da Ramazan ayı içinde küçük canlandırmalarla çocuğa anlatılabilir. Örneğin küçük bir drama yapılır. Herkes uyumuş numarası yapar. Geceleyin kalkar ve karanlıkta yemek yer. Bu gece yemeği çocuğa sahur olarak açıklanır. Geri yatılır, kalkılır güya anne kahvaltı hazırlar çocuklar çağrılır ama onlar biz “Oruçluyuz” derler ve yemek yemezler. Sonra hava kararır, çocuklar acıkmış gibi yapar, ezan okunur ve yeniden yemek yenir. Bununda iftar olduğu çocuğa anlatılır. Sonrasında birlikte namaza gidilir, uzun süren bu namazın teravih olduğu aktarılabilir. Bir günü hızlı bir şekilde, oyuncaklarla birlikte oynamak hem çocuğu mutlu eder, hem de onun Ramazan’ı daha iyi anlamasını sağlar. 

Ramazan Ayına Hazırlık
Ramazan Ayı geldiğinde yetişkinler olarak çeşitli hazırlıklar yaparız. Evler temizlenir, market alışverişi yapılır ve genel olarak daha manevi bir atmosfere gireriz. Kendimiz ve evimiz için yaptığımız bu hazırlığı çocuklarımız için de yapmamız gerekir. Onların odasını Kâbe, cami, minare, namaz kılan çocuk resimleri ile süslemek; onlara Ramazan ayı geldiği için kokulu tespih, küçük seccade, takke/başörtüsü gibi hediyeler almak çocuklar için yapılacak hazırlıklardan bir kaçı olabilir. Bir sabah kalktığında anne-babaların oruçlu olduğunu ve Ramazan’ın başladığını öğrenmek çocukların Ramazan’a hazırlık olmadan girmesi anlamına gelir. Öncesinde yapılan hazırlıklar bizim Ramazan’ı önemsediğimiz mesajını ona verir, kendisi de gelecekte bunu önemser.

Çocuk Orucu ve Haz Öteleme Eğitimi
Ramazan Ayı çocuklara “Haz öteleme eğitimi” vermek için büyük bir fırsattır. Günümüz çocuklarının en çok zorlandıkları konu hazlarını öteleyememesi, isteklerine hemen ulaşmak istemesidir. Halbuki iyi anne-babanın görevlerinden biri iradesi güçlü çocuklar yetiştirmektir. Bunun için de çocukların bazı isteklerini ötelemek ve zamana yaymak gerekir. Çocuk böylece sabretmeyi, beklemeyi öğrenir. Oruç da, haz öteleme eğitimi için büyük fırsattır. Tabi çocuklardan bu yaz günlerinde tam gün oruç tutması beklenemez. Ancak sabahtan öğlene, öğlenden ikindiye, ya da ikindiden akşama kadar tutacakları oruçla çocuklar hem Ramazan ruhunu yaşar hem de hazlarını ötelemeyi öğrenir. Çocukların aile ile birlikte iftar yapması için tavsiye edilen dilim çocukların ikindiden akşama kadar oruç tutmasıdır. Çocuklar sabahtan öğlene, ya da öğleden ikindiye kadar oruç tutsa bile orucu ezan ile açmak, onlara bir iftar sofrası gibi özenle sofra hazırlamak güzel olur.

Bayram Çocukların Bayramı
Ramazan Bayram’ı herkes için bayramdır ama çocuklar için ayrı özeldir. Bu nedenle “Bayram çocuklara bayram.” denir halk dilinde. Hepimizin hatıralarında ise bayramlar çok önemli yer tutar. Şimdilerin yetişkinleri olarak bir görevimiz de çocuklara hatırlarında yer edecek güzel bayramlar yaşatmaktır. Bayramda gördüğümüz her çocuğa ihtimam göstermek, bayram öncesinde tanıdığımız ve tanımadığımız çocuklar için hediye paketleri içinde küçük hediyeler hazırlamak, kendi arkadaşlarımızı ziyaret ettiğimiz kadar çocuklarımızın da arkadaşlarını ziyaret etmek çocukların hatıralarında kalmamızı sağlar. Nasıl ki bir zamanlar bizim hatıralarımızda yer eden, bayramı bize bayramı farklı kılan kişiler varsa, biz de günümüz çocukların hatırlarda iz bırakan yetişkinleri olabiliriz.

Özetlemek gerekirse, Ramazan Ayı sadece yetişkinlerin değil aynı zaman da çocukların da ayıdır. Kendi dünyamızda yaptığımız hazırlıklara ek olarak çocuklarımız için de hazırlıklar yaptığımızda çocuklarımızın zihninde çok güzel Ramazan hatıraları bırakabiliriz ki çocuklara bırakabileceğimiz en güzel miraslardan biri de budur.

Mehmet Teber
Not: Bu makale İrfan Mektebi Dergisi’nin Temmuz 2014 sayısında yayınlanmıştır.
 
Çocuk ve Ramazan Reviewed by SNMZ on 7/26/2014 Rating: 5 Çocuk ve Ramazan Ramazan Ayı geldiğinde manevi bir atmosfer dört bir yanımızı sarar. Oruç, iftar ve sahur telaşı; pide kuyrukları, ifta...